Dünyanın en eski kitaplarındaki sayfa kenarı karalamaları

Orta Çağ kitapları uzmanı Erik Kwakkel, sayfa kenarlarına yapılan karalamalar üzerine yaptığı bir araştırmanın kapsamında Hollanda’daki Leiden Üniversitesi‘nde bulunan dünyanın en eski kitaplarından bazıları üzerinde yoğun bir mesai harcadı. Söz konusu figürler; çeşitli eskizler, karalamalar ve muhtemelen normal ya da kuş tüyü bir kalemdeki mürekkebin akıp akmamasını kontrol etmek için yapılan alıştırma darbelerini içeriyor. Genellikle eğlenceli yüz figürleri, harf darbeleri, gelişigüzel çizgiler ya da geometik şekillerden oluşan bu karalamalar çoğunlukla birkaç boş sayfanın bulunduğu kitabın sonlarında görülüyor.

“Tarihsel bir perspektiften bakıldığında bu karalamalar son derece ilgi çekici çünkü bir kâtip onları bizzat kendi eliyle yazıyor. Bu kâtipler bazen, farklı bir yazma kültürüne uyum sağladıklarında (bir diğer ülke ya da dinsel gelenek) yazım tarzlarını da ilgili kitapları kopyalarken buna uygun olarak değiştirdiler. İlk yazım denemeleri de yine de onların eğitildikleri bölgenin tarzına göre yapılmış oluyor, ki bu da her biri hakkında bazı bilgileri ele veren bir durum.”

karalama 2

Bu eskizler bir anlamda, çalışırken kendilerini ifade etme fırsatları olmayan ve uzun zaman önce unutulmuş kâtipler hakkında az da olsa bir şeyler öğrenmemizi sağlayan parmak izleri, imzalar ya da küçük ipuçları. Bu kitaplara fazladan eskizler ya da hatta baş harfler bile dahi etmek çoğunlukla yasaktı.

İLGİLİ İÇERİK: Magna Carta’nın orijinal kopyası belediye arşivlerinde bulundu

Kwakkel’in keşiflerinin birçoğu standart karalamalar olsa da, bulduğu diğer çizimler aşk, ahlâk ya da din gibi 13. ve 14. yüzyıllara ait kitaplarda tartışılan evrensel konularla ilgisi olan insani bir konseptle ilgili. Bütün bunların genel bir üst başlığı ise elbette “can sıkıntısı”. Uzun bir felsefe metnini ya da hukuk el yazmasını okumanın yarattığı bıkkınlık öyle görünüyor ki, kitapların en eski zamanlarına kadar uzanıyor. Bu karalamaların bir kısmı ise kitapların basılmasından yüzlerce yıl sonra yapılmış.

karalama 3

Orta çağ kitapları uzmanının bu ilginç çalışması iki akademik yayına da konu oldu. Kwakkel’ın yaptığı bu çalışmaya ilgi duyanlar daha fazla karalamanın izini; onun Twitter hesabından, Tumblr adresinden ve yeni açtığı blog adresi medievalbooks üzerinden sürebilirler.

karalama 4

karalama 5

karalama 6

karalama 7

karalama 8

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...