Antikythera Düzeneği’nin tahmin edilenden daha eski olduğu anlaşıldı

New York Times‘da yayınlanan haberde, antik çağa ait bu sıradışı astronomi takvimi ve hesap makinesine dair yeni bir çalışma onun İ.Ö. yaklaşık 200 yıllarına tarihlendirilebileceğini gösteriyor. Bu da, İ.Ö. yaklaşık 60 yılında Yunanistan ve Girit adası arasında bulunan bir adada gerçekleşen fırtınada batan gemiden tahmini olarak 150 yıl öncesine işaret ediyor.

Bu şaşırtıcı bronz nesnenin tarihteki en önemli zihinlerden Arşimet ve Hipparkhos gibi Yunan matematikçi ve astronomlarla da bağlantısı olduğu biliniyor.

Karmaşık bir yapıya sahip dişli mekanizmanın 82 aşınmış parçası, cihazın içinde yer aldığı batığın 1901’de ilk defa bulunmasından beri yapılan çalışmalarla kurtarıldı. Geçtiğimiz Eylül ayında gerçekleştirilen yeni bir keşif dalışında cihazın gizemli işleyişine dair yeni kanıtlar bulunması hedefleniyordu. Fakat kötü hava koşulları nedeniyle dalış beklenen verimi sağlayamadı. Araştırmacılar, önümüzdeki yıl söz konusu batığa yeniden bir dalış gerçekleştirmeyi planlıyor.

antikythera 4

Fakat, araştırmacıların halihazırda ellerinde olan materyal üzerinde yaptıkları yeni analiz bir ipucunu ortaya çıkardı.

Antikythera düzeneğinin arka tarafında yer alan, güneş tutulmalarının zamanını tahmin etmek için inşa edilen kadran İ.Ö. 12 Mayıs 205’te gerçekleşen bir olayı içeriyor gibi görünüyor.

Bu tarih, sıradışı mucit Arşimet’in, yaşadığı şehir fethedildiğinde Romalı bir asker tarafından öldürülmesinden yedi yıl sonrasına denk düşüyor.

Daha önceki tarihlendirme teknikleri nesnenin yüzündeki tabakanın üzerindeki Yunanca yazım tarzının analiz edilmesine ve metal materyalin radyokarbon analizine odaklanmıştı. Ve hepsi de nesnenin içinde bulunduğu batık geminin tarihine işaret ediyordu.

antikythera 3

Yeni yapılan çalışmayla birlikte metnin yeniden ele alınarak analiz edilmesi, cihazın İ.Ö. 212 yılında, Arşimet’in yaşadığı Syracuse’den geldiğinin düşünülmesine yol açtı.

Söz konusu teori, Antikythera düzeneğini Arşimet’in kendi elleriyle biçimlendirdiği anlamına gelmese de, onun matematiğinin ve belki de prototiplerinin bir etkisi olduğunu öne sürüyor.

Fakat, rengi solmuş bronz yüzeyin üzerinde ayrı duran bir yazıtın da Rodos adasına özgü bir tarzla yazılmış olduğunun görülmesi, onun Arşimet’le olan bağlantısını desteklemekten uzak. Söz konusu yazıt bunun yerine, İ.Ö. 120 yılında Rodos’ta ölen astronom Hipparkhos’la bir bağlantısı olduğunu düşündürüyor.

antikythera 2

Bu iki bulgunun neden olduğu uyumsuzluk, hazine yüklü gemi battığında güvertede aslında bu türden iki ayrı cihazın olduğu spekülasyonlarına neden olmuş durumda.

Yaşına ve yaratıldığı yere dair yapılan tartışmalara rağmen, zamanının yüzlerce yıl ilerisinde bir mekaniği olan bu sıradışı cihaz büyüsünü hâlâ koruyor.

Kaynak: New York Times

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...