Karanlık madde her 30 milyon yılda bir dünya üzerinde kaosa nasıl yol açıyor?

Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nde Walter Alvarez ve ekibi, 1980 yılında jeolojik kayıtlarda beklenmedik miktarda az bulunan iridyum elementi içeren ince bir toprak katmanı keşfettiler.

Araştırmacılar iridyum elementi açısından oldukça zengin bu katmanın Dünya’ya 66 milyon yıl önce, dinozorların türünün yok olduğu dönemde çarpan dev bir kuyrukluyıldız için bir kanıt olduğunu öne sürdüler. Alvarez’in ekibi küresel ölçekteki bu iridyumla dolu katmanın söz konusu çarpışmanın neden olduğu yoğun bir toz bulutunun yeryüzüne inmesiyle oluştuğunu düşündüler. Buna göre bu toz bulutu muazzam bir karanlığa ve soğuk havaya neden olacak biçimde Yeryüzünü kaplamıştı. 1990’da, Meksika’nın Yucatan Yarımadası’nda bu çarpışmadan olduğu anlaşılan 100 mil çapında bir krater bulunmuştu.

Bu büyük çarpmanın zamanlaması, fosil kayıtlarıyla birlikte, araştırmacıların büyük bir çoğunluğunun çarpışmanın dinozorların ve birçok diğer yaşam formunun toplu yok oluşuna neden olduğu sonucuna varmalarını sağlamıştı. Daha sonraki araştırmalar, dünyanın jeolojik geçmişinde diğer toplu yok oluşların kanıtlarını buldular. Ve bunların da, Yerküre üzerindeki çarpma kraterlerinin kayıtlarından belirlendiği üzere aynı dönemdeki çarpışmaların etkileriyle gerçekleştiği görülüyordu.

Bu yok oluşlar ve çarpmalar neden belirli bir döngü halinde gerçekleşiyor gibi görünüyorlardı? Bunun cevabı Samanyolu Galaksisindeki konumumuzda yatıyor olabilir.

Bizim galaksimizi anlayabilmenin en iyi yolu onu devasa bir disk gibi düşünmekten geçiyor. Güneş sistemimiz bu diskin çevresinde her 250 milyon yılda bir tam dönüşünü gerçekleştirmiş oluyor. Fakat izlenilen yol, düz ve sakin değil, aksine dalgalı ve zorlu bir yol. Dünya da her 30 milyon yılda bir disk biçimindeki galaksinin merkezinden geçiyor.

OKUMA ÖNERİSİ: Güneş çekirdeği karanlık madde mi üretiyor?

Bu yok oluşlar ve çarpmalar döngüsünün Güneş ve gezegenlerin Galaksimizin kalabalık diski boyunca yaptıkları dalışlarla bağlantılı olduğuna inanıyorum. Normalde, kuyrukluyıldızlar güneş sisteminin kenarındaki, Dünya’dan çok uzakta olan Güneşin yörüngesinde olurlar. Fakat güneş sistemi bu kalabalık disk boyunca geçerken, görülebilir yıldızların bir araya gelmiş yerçekimsel etkisi, yıldızlararası bulutlar ve görülemeyen karanlık madde bu kuyrukluyıldızları rahatsız ediyor ve onlardan bazılarını alternatif yollara gönderiyor, ve onlar da bazen Dünya’nın yörüngesine girerek gezegenle çarpma tehlikesi oluşturuyorlar.

Bu 30 milyon yıllık galaktik döngünün fark edilmesi dünya üzerindeki türlerin yok oluşunun neden düzenli bir çizelge dahilinde meydana geldiğini anlamak için son derece önemli. Fakat bu aynı zamanda diğer jeoloji fenomenleri de açıklayabilir. Daha sonra yapılan araştırmalarda, volkanik patlamaların titreşimleri, dağ oluşumları, manyetik alanda meydana gelen değişimler, iklim değişiklikleri ve deniz seviyesindeki büyük değişimleri de içeren ve benzer bir 30 milyon yıllık döngüye sahip olduğu anlaşılan bir dizi jeolojik hadise tespit ettik. Bu aynı zamanda güneş sistemimizin galaksi boyunca yol alma biçimiyle bağlantılı olabilir miydi?

OKUMA ÖNERİSİ: Karanlık maddenin gizemini daha da artıran yeni bulgular

Söz konusu jeolojik aktivitenin olası bir nedeni Yerkürenin galaksideki karanlık maddeyle olan etkileşimleri de olabilir. Henüz gözlemlenememiş olan karanlık madde çok büyük bir ihtimalle, kendi varlıklarını tamamen kendi yerçekimsel etkileri aracılığıyla ortaya koyan çok küçük atomaltı parçacıklardan meydana geliyor.

Yerküre, galaksinin diski boyunca geçerken, yoğun bir karanlık madde yığınıyla karşılaşacak. Karanlık maddenin bu parçacıkları da Dünya tarafından yakalanabilirler ve Dünya’nın çekirdeğinde birikebilirler. Bu karanlık maddenin yoğunluğu da yeteri kadar büyükse, karanlık madde parçacıkları nihayetinde birbirlerini ortadan kaldırır, ki bu da kürsel ölçekte jeolojik aktivite titreşimlerine neden olabilecek biçimde Dünya’nın içsel sıcaklığını çok büyük bir miktarda artırır.

Karanlık madde, galaksinin dar diskinin içerisinde yoğunlaşmış durumda, bu yüzden jeolojik aktivite aynı 30 milyon yıllık döngüyü göstermeli. Böylece, Dünya’nın jeolojik tarihinden elde edilen bu kanıtlar Dünya’nın jeolojik ve biyolojik evrimine hükmeden astrofiziksel fenomenlerde yer alan bir resmi destekliyor.

Karanlık maddenin yol açtığı bu fenomene sizin tanık olma ihtimalinizin olup olmadığını mı merak ediyorsunuz? Son bir iki milyon yıldır galaksinin bu yoğun diski boyunca halihazırda geçiş yapıyoruz, bu yüzden ufukta bir kuyrukluyıldız yağmuru bizi bekliyor olabilir.

Not: New York Üniversitesi’nde Biyoloji profesörü olan Michael Rampino tarafından yazılan bu makale ilk olarak The Conversation sitesinde yayınlanmıştır.

OKUMA ÖNERİSİ: Evren hakkında tarih boyunca yapılan tasvirlerle zamanda bir yolculuk

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...