Zamanı öğrenmek için kafanızı çalıştırmanızı gerektiren Fibonacci saat

“Çünkü saatler dardır, her şeyi almaz. Güneşte çözülür ve kayarlar bir yana.” Melih Cevdet Anday’ın, varlığın ve zamanın doğasını ifşa eden bu dizeleri artık onlarsız yapamadığımız saatlerin yine de hep “yetersiz oluşunu” belki de en iyi anlatan ifadelerden biri. Teknolojinin gelişmesiyle klasik saat görünümünün de dijital düzlemde çeşitli biçimlere dönüşmesi ve birçok farklı özelliklerle zenginleştirilmesinin varoluşsal düzlemdeki bu yetersizliği ne kadar ortadan kaldırdığı tartışılır, fakat fotoğrafta görülen bu yeni saat konseptinin saat algısını yeni bir boyuta taşımaya teşebbüs ettiği de bir gerçek.

Adını matematikte yer alan ve özel bir sayı dizilimini temsil eden Fibonacci‘den alan bu sıra dışı saat zamanı bütün dijital ya da klasik saatlerden çok daha incelikli bir şekilde öğrenmenizi sağlıyor. Fibonacci saati zamanı, ekranda bulunan farklı boyutlardaki karelerin renklerinin değişmesi ve sizin de bunlar üzerinden bir hesap yapmanız aracılığıyla gösteriyor.

İLGİLİ İÇERİK: Senkronize saatlerden oluşan yaratıcı duvar saati

fibonacci saat 4

Fotoğraf: Philippe Chrétien/Kickstarter

Bir Fibonacci dizisi, 1 ve 1’le başlayan ve ardından gelen her bir sayının önceki iki sayının toplamına eşit olarak eklenmesiyle oluşuyor. Buna göre dizinin ilk beş sayısı şöyle:

1, 1, 2, 3, 5

Bu yeni saat konseptinin mucidi olan ve Montreal, Kanada’da yaşayan Philippe Chrétien bu dizi üzerine bir inceleme yaptığında bu rakamların 1’den 12’ye kadar bütün sayıları ifade etmek için tamamen yeterli olduğunu fark etti.

1 = 1

1+1 = 2

1 + 1 + 2 + 3 + 5 = 12

Ki bu da aslında onların bir saat üzerindeki on iki konumu tarif etmek için kullanmanın ve böylece bunlar üzerinden zamanı da 5 dakikalık aralıklarla söylemenin mümkün olduğu anlamına geliyor.

Bu keşiften yola çıkan Chrétien, şöyle bir yol izliyor: Kenar uzunlukları Fibonacci dizisindeki sayılara denk gelen kareleri bir dikdörtgenin içerisine yerleştirmek mümkün. (Ki bu da aslında ünlü altın dikdörtgeni simgeliyor.)

Chrétien’in hazırladığı saatteki karelerin kenarları da 1, 1, 2, 3 ve 5 birim uzunluğunda. Kırmızı renkle aydınlatılmış kareler size saati, ve yeşil renkle aydınlatılmış olanlar ise dakikaları söylüyor (beşin katları olarak). Bir karenin mavi renkle aydınlatılmış olması da onun hem saat hem de dakikayı hesaplarken hesaba katılması gerektiği anlamına geliyor. Beyaz kareler ise görmezden gelinmesi gereken kareler.

Örneğin aşağıdaki görselde en solda yer alan karelerden saati şöyle hesaplıyoruz: Saatler için; ekranda beş birimlik bir kırmızı kare, bir birimlik bir kırmızı kare ve 3 birimlik bir mavi kare var. 5 + 1 + 3 = 9, ki bu da saatin 9 olduğu anlamına geliyor. Dakikalar için; iki birimlik yeşil kare ve 3 birimlik mavi kare mevcut. 2 + 3 = 5. Yukarıda da belirttiğimiz gibi dakikalar beşin katları olarak gösterildiği için bunun 5’le çarpılması gerekiyor; 5 x 5 = 25. Yani saat tam olarak 9’u 25 geçiyor.

fibonacci saat 2

Görsel: Philippe Chrétien/Kickstarter

Philippe Chrétien, söz konusu saatin “bir zaman diliminin kendilerinin zihnini çalıştırmalarını sağlamasından hoşlanacak meraklı ve yaratıcı kişilere” yönelik olduğunu ifade ediyor.

fibonacci saat 3

Görsel: Philippe Chrétien/Kickstarter

Dışarıda bir yerlerde bu meraklı ve yaratıcı insanların aslında oldukça kalabalık olduğu da, Chrétien’in bu saat projesine kaynak bulabilmek amacıyla Kickstarter’a koymasının ardından projenin aldığı büyük destekten anlaşılabiliyor.

İLGİLİ İÇERİK: Einstein’ın teorisinden ilham alan şaşırtıcı tasarım

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...