‘Yeni Ufuklar’, Plüton’un gizemini aydınlatıyor

2006 yılında Dünya’dan ayrılarak Güneş Sistemi’ndeki yolculuğuna başlayan New Horizons, tarihte ilk defa Plüton’un yüzeyini, onun kayalıklarını ve uçurumlarını net bir biçimde görüntüleyebilecek kadar yaklaşabilen ilk uzay aracı olacak. Bir gezegen olup olmadığı da bilim insanları ve astronomlar arasında çeşitli tartışmalara konu olan Plüton’un bu denli yakından görüntülenebilmesi bütün bu tartışmaların ötesinde insanoğlunun yepyeni bir dünyanın manzarasına onu daha önce hiç görmediği bir biçimde tanık olması anlamına geliyor.

Geçtiğimiz Cuma günü, Güneş Sistemi’nin en dıştaki gezegeni Plüton’un yörüngesine giriş yapan NASA’nın New Horizons (Yeni Ufuklar) adlı uzay aracı, uzun bir yolculuğun ardından ilk defa Plüton’un yerçekimini Güneş’in yerçekiminden daha fazla hissetmeye başladı. NASA’nın söz konusu Plüton görevinden sorumlu olan Alex Parker’ın gönderdiği tweet’lerle uzay aracının gezegenin çekim alanına girdiği doğrulandı. Cüce gezegenin boyutu Dünya’nın altıda biri kadar olsa da, Güneş’ten olan uzaklığı nedeniyle Plüton’un çekim gücünün Dünya’dan beş kat daha geniş bir alanı kapsadığı biliniyor.

İLGİLİ İÇERİK: ‘Yeni Ufuklar’: Plüton’a hiç bu kadar yaklaşmamıştık

14 Temmuz, Salı günü gerçekleşecek olan söz konusu yakın çekimler, New Horizons’ın Plüton’un yüzeyine en çok yaklaştığı anda, yaklaşık olarak 12.500 km’lik bir uzaklıktan gerçekleştirilecek.

plüton yeni ufuklar

GÜNEŞ SİSTEMİ’NİN SONUNA YOLCULUK

1960’lar, 70’ler ve 80’ler boyunca Mariner ve Voyager sondalarının Güneş Sistemi’nde gerçekleştirdiği uçuşlar ve 2006 yılında fırlatılan New Horizons’ın bugüne dek gerçekleştirdiği çekimler aracılığıyla Jüpiter’in büyüleyici bulutları ve Satürn’ün dev halkaları da dahil olmak üzere Plüton dışındaki bütün gezegenler hakkında birçok ayrıntılı veri elde edilmişti. Bütün bu verilerin ışığında, Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenleri daha iyi anlayan insanoğlu kendi gezegeni hakkında da böylece yeni bir bakış açısı kazanabildi. Güneş Sistemi’nin en dışında yer alan bu cüce gezegenin nihayet yakından gözlemlenebilmesi de içinde bulunduğumuz sistemin ve ötesinin giderek daha bilindik bir yer haline gelmesi açısından oldukça önemli.

plüton new horizons

Plüton, Plüton’un uydusu Charon ve New Horizons’ı betimleyen bir illüstrasyon. Görsel: JHUAPL/SWRI

Plüton’un bu geniş ölçekli keşfinden sonra Güneş Sistemi’nde bilinen belli başlı gök cisimleri yakından gözlemlenebilmiş olsa da, bu elbette keşfedilmeyi bekleyen birçok yeni dünyanın bizleri beklemediği anlamına gelmiyor. Zira, Plüton uzayın Kuiper Belt adı verilen bir bölümünde yer alıyor. Söz konusu bölge Neptün’ün yörüngesinin dışında yer alan buzlarla kaplı cisimlerden oluşan bir grup. Plüton hakkında elde edilen yeni verilerin de bilim insanlarının bir anlamda kozmik arka bahçemizde yer alan keşfedilmemiş nesnelerden oluşan bütün bu sınıfın sırlarını aydınlatmalarına yardım edebileceği tahmin ediliyor.

EN AYDINLIK VE EN KARANLIK GEZEGEN

New Horizons’ın cüce gezegenle olan bu yakın teması, elbette her şeyden önce Plüton’un kendisi hakkında birçok temel bilgi edinmemizi sağlayacak. Örneğin, bu cüce gezegenin atmosferinin ve toprağının hangi elementlerden oluştuğuna dair önemli veriler elde edilmiş olacak.

plüton new horizons

New Horizons tarafından elde edilen, solda Plüton’un uydusu Charon ve sağda Plüton’u gösteren resim. Fotoğraf: NASA-JHUAPL-SWRI

Yüzeyinin bir kısmının muazzam bir biçimde karanlık ve diğer kısmının da yine son derece yoğun bir biçimde aydınlık olduğu bilinen cüce gezegenin bu şaşırtıcı karşıtlığını, New Horizons’ın yatırımcılarından Marc Buie, Mashable’a verdiği demeçte şöyle betimliyor:

“Plüton’un yüzeyindeki bu bölgelerin Güneş Sistemi’nde şimdiye kadar bir gezegen yüzeyinde görmüş olduğumuz her şeyden daha karanlık olması bekleniyor. Bununla birlikte, eğer Plüton üzerinde seyahat ediyor olsaydınız, arabanızla bu karanlık bölgenin 800 ya da 900 km kuzeydoğusuna doğru gittiğinizde, yine Güneş Sistemi’nde şimdiye dek bir gezegende gördüğümüz en aydınlık alana giriş yapıyor olurdunuz.”

İLGİLİ İÇERİK: NASA’nın en başarılı döneminden absürt uzay fotoğrafları

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...