İmparatorlukta fotoğraf ve modernite: ‘Camera Ottomana’

1839 yılında doğan ve icat edildiği günden beri modernitenin gelişimi açısından da önemli bir rol oynayan fotoğraf, o dönemde artık yavaş yavaş çökmekte olan bir imparatorluk olan Osmanlı’da büyük bir ilgiyle karşılanmıştı. Bu günlerde Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi’nde yer alan bir sergi de işte tam da bu ilgiye odaklanarak modernitenin fotoğrafla olan ilişkisini Osmanlı İmparatorluğu bağlamında ele alıyor. Camera Ottomana adlı sergi, oldukça önemli özel arşiv ve koleksiyonlardan derlenen birçok fotoğraf, albüm, obje, yayın ve belgeyi biraraya getiriyor.

Küratörlüğünü Zeynep Çelik, Edhem Eldem ve Bahattin Öztuncay’ın üstlendiği sergi aynı zamanda fotoğraf teknolojisinin imparatorluktaki gelişimi ve kullanım alanlarını da ele alıyor.

İLGİLİ İÇERİK: 1913 yılından şaşırtıcı bir canlılığa sahip fotoğraf kareleri

1840’lardaki mütevazı denemelerden sonra 1860’larda devlet ve elitler tarafından iyice benimsenmeye başlayan fotoğrafçılığı ele aldıktan sonra II. Abdülhamid döneminde (1876-1909) iyice yaygınlaşan fotoğraf tutkusunu ele alan sergide, 1914 yılına kadar imparatorlukta ve dünyada fotoğrafçılık alanında gerçekleşen gelişmeler paralel olarak sunuluyor. Bu kapsamda devlet daireleri, maden ocakları, hastaneler gibi kurumların fotoğraflarının yanı sıra sokaktan manzaralar, suçlu fotoğrafları ve portreler de yer alıyor. Sergi, İmparatorluğun modern imajı ile fotoğrafı bir araya getirirken, teknolojik gelişmelerle popülerliği artan fotoğrafçılığın propaganda, gazetecilik, eğitim, kriminoloji ve tıp gibi çeşitli alanlarda kullanımının yaygınlaşmasına vurgu yapıyor.

camera ottomana 2

1840’lardaki ilk denemelerin ardından 1860’larla birlikte hem devlet nezdinden hem de elit kesim tarafından giderek benimsenen fotoğrafçılıkla birlikte, II. Abdülhamid dönemindeki (1876-1909) fotoğraf tutkusunu da ziyaretçilerle buluşturan sergide 1914’e kadar dünyada ve imparatorlukta fotoğrafçılığa dair yaşanan gelişmeler de konu ediliyor. Camera Ottomana için hazırlanan internet sitesinde sergiye dair yapılan açıklama ise şöyle:

“Bu sergi, Osmanlı İmparatorluğu bağlamında, fotoğrafla modernite arasındaki yakın ilişkinin en çarpıcı yönlerini ele alıyor. İçerdiği malzemenin önemli bir kısmı, padişahın imparatorluğunu Batılı kitlelere tanıtmak amacıyla ısmarladığı fotoğraflarda ve albümlerde olduğu gibi, modernitenin fotoğraf aracılığıyla sergilenmesine dairdir. Modernite fotoğraf pratiğinin bir parçası haline gelmiş, onu sıradan, alışılmış bir uygulama haline getirmiştir. Resimli basınla, aile fertlerine veya isimsiz koleksiyonculara yollanan kartpostallarla, dost ve tanıdıklara verilen portrelerle, memur, işçi ve mahkûmların görüntüleriyle fotoğraf, kamusal ve özel hayatın bütün alanlarını işgal etmeye başlamıştır.”

camera ottomana 3

Tasarımı PATTU Mimarlık tarafından yapılan ve dagerreotip, cam negatif, stereograf gibi orijinal malzemelere yer verilen ve kapılarını 21 Nisan’da açan sergi 19 Ağustos’a kadar ziyaretçilerini bekliyor olacak.

camera ottomana 4

İLGİLİ İÇERİK: Devrim öncesi Rusya’daki hayatı gösteren renkli fotoğraflar

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...