Sovyet dönemi mimarisine tepki olarak doğan fantastik çizimler

1970’ler ve 80’li yıllar boyunca Sovyetler Birliği’nde yaratıcı ve duyarlı bir mimar olmak, aynı zamanda dönemin Moskova’sının tarihi yapılarının ve mimari mirasının neredeyse tamamının yokoluşuna tanık olmak anlamına geleceği için oldukça zordu. Ülkedeki hakim ideolojinin bir anlamda yozlaşarak estetik anlayış, nitelikli yapı malzemeleri ve yetenekli iş gücü üzerinde büyük sınırlamalar oluşturması nihayetinde son derece kötü ve yetersiz tasarımlara sahip, şehirde yaşayanlara ilham vermekten yoksun ve gelecekte yıkılmaya mahkum yapıların yükselmesine neden oldu. Colossal sitesinde de belirtildiği gibi bu döngünün dışına çıkmak için çaba gösteren mimarlar da karşılarında komünist bürokrasinin aşılması olanaksız duvarlarını buluyorlar ya da açıkça cezalandırılıyorlardı. İçlerindeki yaratıcı itkileri bir biçimde açığa çıkarmak zorunda hisseden bazı sanatçı ve tasarımcılar ise, bu baskıcı ortamın atmosferinden kaçabilmek için kağıt ve kaleme başvurdular.

İşte böyle bir ortamda ve dönemde yapılan çizimlerin belki de en çarpıcı örnekleri ise, ünlü Sovyet “kağıt mimarları” Alexander Brodsky ve Ilya Utkin‘in 1978’ten 1993’e kadar olan bir zaman aralığında hayal güçlerini komünist mimari anlayışına bir başkaldırı olarak kullandıkları bu fantastik eskizlerdi. Kağıt mimarlık ya da vizyoner mimarlık olarak adlandırılan ve yalnızca kağıt üzerinde varolan bu ‘imkansız’ çalışmalar tuhaf bir mizah, hiciv anlayışı içermesi ve hatta bilim kurgu temaları barındırması açısından da son derece ilgi çekici.

İLGİLİ İÇERİK: Devrim öncesi Rusya’daki hayatı gösteren renkli fotoğraflar

Fransız neo-klasik mimari anlayışının ilk temsilcilerinden Claude Nicolas Ledoux’nun çalışmalarından da aldıkları ilhamla, kağıdın her yerini binalar, köprüler, kemerler, kubbeler ve çeşitli şemalarla dolduran ikili, aşırı ayrıntılı tasarımlar oluşturdular. Brodsky & Utkin, bütün bu çizimleri üzerinden, Sovyetler Birliği’nin çökmesinden kısa bir süre sonra biten ortaklıkları boyunca dönemin estetik normlarını sorgulamaya ve eleştirmeye devam ettiler.

Princeton Architectural Press’in geçtiğimiz günlerde üçüncü baskısını gerçekleştirdiği Brodsky & Utkin de, ikili tarafından yaratılan en önemli çizimleri biraraya getiriyor. Brodsky & Utkin’in çalışmalarını içeren birçok baskı da halihazırda Londra’daki Tate Modern’de sergilenmeye devam ediyor.

Brodsky & Utkin 2

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 3

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 4

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 5

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 6

Hill with a Hole, 1987/90
. Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

İLGİLİ İÇERİK: SSCB’den arda kalan ‘post apokaliptik’ manzaralar

Brodsky & Utkin 7

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 8

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 9

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 10

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 11

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

Brodsky & Utkin 12

Görsel: Ronald Feldman Fine Arts Inc.

İLGİLİ İÇERİK: Sovyetler Birliği’nin uzay mekiği programından geriye kalanlar

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...