2500 yıllık felsefe tarihini gözler önüne seren devasa diyagram

Alfred North Whitehead’in, “Platon’a düşülmüş dipnotlar” olarak tanımladığı felsefe tarihi, bugün ulaşabileceğimiz birçok kaynakta aslında büyük bir kısaltmaya maruz bırakılmış olabilir. Zira, bugün okullarda öğretilen felsefe tarihi de büyük bir çoğunlukla “düşünce tarihinin” bir tür genelleyici bakış açısıyla sunulmasından ibaret. Felsefe tarihine dair belirli yaklaşımlar ve onun bir tür disipline dönüşmesi de elbette bu tarihin yalnızca sınırları belirlenmiş alanları üzerinde bir uzmanlaşmaya neden oluyor.

Ortada Wittgenstein gibi, felsefi bir tedrisattan geçmemiş, otodidakt (kendi kendini yetiştirmiş) ve oldukça düzensiz ve değişken bir felsefi konuma sahip -ve belki de bütün bu sınırları aşmaya yönelen- bir örnek olsa da, günümüzde felsefenin düşünce tarihi için tam bir soyağacı ortaya koymaktan mahrum olması birçok anlamda önemli bir tür eksiklik olarak görülebilir.

İLGİLİ İÇERİK: Heidegger’in 1963’te bir Budist rahiple televizyonda yaptığı söyleşi

Fakat yine de günümüzde, felsefe tarihinin derinliklerinde yer alan ve belki görece daha ikincil bir öneme sahip figürleri ve bütün bunlar arasındaki bağlantıları ele almaya çalışan, çok daha kapsamlı bir harita çıkarma girişimlerinin olmadığını söyleyemeyiz. Ohio State Üniversitesi’nde felsefe profesörü olan Kevin Scharp, işte tam da böyle bir girişimde bulunuyor.

Yukarıda yalnızca bir kısmı görülebilen, elle hazırlanmış bir “Felsefenin Sosyolojisi” (Sociology of Philosophy) diyagramının yaratıcısı olan Scharp, bu çalışmasının birinci kısmında İ.Ö. 600’lü yıllardan İ.S. 600’lere kadar yüzlerce filozof ve Stoacılık, Skeptisizm ve Neo-Platonculuk gibi düşünce okulları arasındaki karmaşık bağlantılar hakkında bir fikir sahibi olmamızı amaçlıyor. Scharp’ın hazırladığı devasa diyagram ikinci parçası ise, İ.S. 600’lerden 1935 yılına kadar olan dönemi kapsıyor. Söz konusu diyagramların her biri normal boyutlarda bir kağıda basılmak istendiğinde 4 foot (yaklaşık 1,2 metre) genişliğinde ve 44 feet (yaklaşık 13,5 metre) uzunluğunda bir alanı kaplıyor. Scharp, her iki diyagramın da hazırlanma sürecinde referans olarak Randal Collins’in “Sociology of Philosophies” adlı eserinden yararlanmış.

Scharp’ın devasa diyagramının birinci bölümüne buradan, ikinci bölümüne de buradan erişebilirsiniz.

İLGİLİ İÇERİK: Platon’un ünlü Symposion diyaloğunu modern zamanlara uyarlayan film

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...