Kâbe; öncesi ve sonrası: 128 yıllık büyüme

1880’li yılların sonlarına doğru, fotoğrafçı Al Sayyid Abd al Ghaffar, Müslümanların kutsal yolculuklarının son durağı, çölün ortasına kurulmuş ve o günlerde halen Osmanlı yönetiminde olan Mekke’ye birçok ağır ve büyük ekipmanı taşımayı başardı. Al Ghaffar’ın beraberinde getirdiği bu cihazlar, Hac dönemi boyunca, tepeler ve vadilerle çevrelenmiş bir alanda kamp kuran binlerce Müslüman hacının deneyimlerinin görüntülenmesini ve bütün bu karelerin bugüne kadar ulaşmasını sağladı.

Günümüzde, aradan geçen 125 yılı aşkın zaman diliminin ardından, her yıl geleneksel olarak Kâbe’nin etrafında gerçekleştirilen bu toplanma; artık iki milyon kişinin biraraya geldiği, çok daha kalabalık buluşmalar anlamına geliyor. Al Ghaffar tarafından, 1887 yılı civarında çekildiği belirtilen bu görüntüler, aynı noktalardan 2015’te çekilmiş karelerle karşılaştırıldığında zaman içerisinde Kâbe ve çevresinin nasıl değiştiği de açık bir biçimde görülüyor.

İLGİLİ İÇERİK: İslam tarihinde tasvir geleneği ve ecdat hamaseti üzerine

Geçtiğimiz haftalarda ardarda yaşanan felaketler sonucunda yüzlerce insanın hayatını kaybettiği Kâbe ve çevresinin yaşadığı bu tarihsel değişimin aslında yalnızca binalarla sınırlı olmadığını, Sabreena Razaq Hussain, The Guardian’da yayınlanan makalesinde şöyle anlatıyor:

“Hac ziyaretlerinin kötü yönetilmesinin en önemli nedenleri Suudi Arabistan’ın kendisinin halihazırdaki işleyiş biçiminden kaynaklanıyor. Kraliyet ailesinin üyeleri ve onların konukları VIP muamelesi görürken, kutsal bölgelerin etrafındaki yetkililerin hiçbir biçimde bağımsız kararlar alma yetkileri yok. Dolayısıyla ortada yetkilililerin güvenli ve işleyen bir sistem yaratmalarına yönelik hiçbir motivasyon bulunmuyor.”

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Mohammed Al-Shaikh / AFP / Getty

Fotoğraf: Mohammed Al-Shaikh / AFP / Getty

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Mekke şehrinin bir görünümü, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Ahmad Masood / Reuters

(2/2) Merkezinde Mescid-i Haram’ın yer aldığı Mekke’nin havadan bir görünümü, 25 Eylül 2015. Fotoğraf: Ahmad Masood / Reuters

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Mekke’nın dışında yer alan Mina Vadisi’nin batı tarafının Hac döneminde görünümü, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Mosa'ab Elshamy / AP

(2/2) Hac ziyareti için Mina Vadisi’ni dolduran hacıların çadırları, 25 Eylül 2015. Fotoğraf: Mosa’ab Elshamy / AP

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Mina Vadisi’nin doğu tarafında çadır kuran hacılar, 1887. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Mosa'ab Elshamy / AP

(2/2) Müslüman hacılar kutsal Mekke şehrinin yakınlarındaki Mina’da yer alan çadırlar arasında yürüyor, 25 Eylül 2015. Fotoğraf: Mosa’ab Elshamy / AP

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Arafat Dağı yakınlarındaki bir dinlenme istasyonundaki hacılar, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Ahmad Masood / Reuters

(2/2) Müslüman hacılar, Kurban Bayramı’nın ilk gününde gerçekleştirdikleri Hac ziyaretlerinde şeytanı temsil ettiği düşünülen sütunlara taş atmak için ilerliyorlar, 24 Eylül 2015. Fotoğraf: Ahmad Masood / Reuters

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Kabe’nin etrafında toplanan hacılar dua ediyor, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Mosa'ab Elshamy / AP

(2/2) Kabe’nin etrafında bir çember oluşturan Müslüman hacılar, 22 Eylül 2015. Fotoğraf: Mosa’ab Elshamy / AP

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Mekke’de, Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid’in inşa ettirdiği Hamidiye Kışlası ve yine Osmanlılar tarafından yaptırılan Ecyad Kalesi’nin de yer aldığı yapıların bir görünümü, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Mosa'ab Elshamy / AP

(2/2) Dört tarafında da bir saat bulunan, halihazırda Suudi Arabistan’ın en yüksek binası Ebrac El Beyt kulelerinin altındaki Mescid-i Haram’da yer alan Kabe’nin etrafında yürüyen hacılar, 25 Eylül 2015. Fotoğraf: Mosa’ab Elshamy / AP

Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

(1/2) Mekke şehrinin bir görünümü, 1887 civarı. Fotoğraf: Al Sayyid Abd al Ghaffar / Library of Congress

Fotoğraf: Muhammad Hamed / Reuters

(2/2) Mekke’nin, 5 Ekim 2014 tarihinde çekilmiş havadan görünümü. Fotoğraf: Muhammad Hamed / Reuters

İLGİLİ İÇERİK: ‘Mısırlı hipster’lar’

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...