Büyük, felsefi fikirleri ele alan ilk animasyon film: ‘The Idea’

Birinci ve İkinci Dünya Savaşı arasında geçen dönemde Avrupa’da tuhaf ve belirsiz bir husursuzluk ve endişe duygusunun hakim olduğu bilinir. Aşırı milliyetçilik şovenist bir popülizmle iç içe geçmeye başladıkça baskıcı liderler ve faşist gruplar; bir tür kesinlik arayışında olan bütün vatandaşların desteğini almaya başladı. Avrupa’da giderek yayılan bu dehşet ve korku hali; gelmekte olan totalitarizmin resim, edebiyat ve sinema gibi alanlarda 20. yüzyılın en çarpıcı betimlemelerinin oluşmasına da neden oldu. Yine bu dönemin ilk derinlikli bir felsefi animasyon film olan The Idea (L’Idée) gibi bir yapımın doğuşuna tanıklık etmesi da aslında bu açıdan bir sürpriz değildi.

Frans Masereel tarafından hazırlanan ve 1920’de yayınlanan aynı adı taşıyan, resimli romandan uyarlanan The Idea (L’Idée), 1930 yılında Çek yönetmen Berhold Bartosch tarafından iki yıl süren bir çalışmanın sonucunda yaratıldı.

İLGİLİ İÇERİK: Platon’un ünlü Symposion diyaloğunu modern zamanlara uyarlayan film

Dadaist ve Yeni Nesnelci sanatçı George Grosz’un yakın bir arkadaşı olan kitabın çizeri Masereel, fikirlerin boyun eğmeyen doğası hakkında keskin, siyah-beyaz bir öykü yaratmıştı. Gravür baskılar üzerinden sağladığı kalın, agresif çizgilerle Masereel bu kitapta, muhafazakar bir politik düzenin yeni bir fikrin doğuşuna karşı verdiği mücadeleyi anlatıyor. Bu yeni fikir ve düşünce, hakim olan düzenin uyguladığı acımasız baskılara rağmen sonunda gelişip büyümeyi başarıyor.

Yönetmen Bartosch’un filmde kullandığı görsel biçimin Masereel’in sert, canlı hatlarına sadık kaldığı anlaşılıyor. Yine de filmin kitaba göre, Franz Kafka’nın romanlarındaki atmosferi andıran daha kasvetli bir havaya sahip olduğu da fark ediliyor. Masereel, kitabunda iyi fikirlerin saflığının onlara yöneltilen baskıları alt edeceğine inansa da, filmi Nazilerin ortaya çıkmasına bir on yıl kala üreten Bartosch böyle bir idealizme ihtiyatlı yaklaşıyor.

The Idea (L’Idée), tarihçi William Mortiz tarafından, “Ciddi ve hatta trajik, toplumsal ve felsefi temaları olan bir sanat eseri olarak yaratılmış ilk animasyon film” olarak nitelendiriliyor.

İLGİLİ İÇERİK: ‘1984’ün karanlık atmosferini yeniden yorumlayan illüstrasyonlar

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...