Mars atmosferindeki büyük değişimin nedeni anlaşıldı

NASA’nın MAVEN uzay aracı tarafından toplanan veriler ışığında yapılan çalışmalara göre, Mars atmosferinin yavaş yavaş uzaya doğru akmakta olduğu anlaşıldı. Kızıl Gezegen’in atmosferinin bu büyük firarının altında yatan neden ise Güneşimiz. Zira sürekli bir biçimde yıldızdan gelen güneş rüzgarları Mars yüzeyine çarparak atmosferin dış katmanlarının soyulmasına neden oluyor.

NASA’daki bilim insanları böyle bir sonuca, bu yılın başlarında Mars yüzeyini etkisine alan bir güneş fırtınası üzerinde yaptıkları çalışmalardan sonra vardıklarını açıkladılar. Buna göre, güneş fırtınasından gelen parçacıklar atmosferin üst tabakalarında bulunan gazları harekete geçirerek onların hızlıca uzaya doğru yönelmelerini sağlıyor. Araştırmacılar, bu doğrultuda Kızıl Gezegenin atmosferinden; aralarında hidrojen, oksijen ve karbondioksitin de yer aldığı çeşitli atom ve moleküllerin kaybolmakta olduğunu tespit ettiler. Bütün bir yıl boyunca MAVEN’in elde ettiği verilere dayanan bütün bulgular, geçtiğimiz hafta Science and Geophysical Research Letters‘da yayınlandı.

Söz konusu güneş etkileşimi aynı zamanda Mars‘ın bir zamanlar olduğundan nasıl bu kadar farklı olduğunu da açıklayabilecek nitelikte. Araştırmacılara göre, bundan 4 milyar yılı aşkın bir zaman dilimi öncesinde kalın bir atmosfere sahip olan Mars’ta gezegenin ısınması ve yüzeyde geniş ve sıvı halde okyanuslar bulunması için yeterli düzeyde gaz bulunuyordu. Fakat, artık gezegen soğuk ve okyanus barındırmayan, Dünya’daki atmosferin yüzde biri oranında bir basınca sahip bir atmsoferi olan bir yer.

mars nasa okyanus

Bir zamanlar Mars’ta var olduğu tahmin edilen okyanusları tasvir eden illüstrasyon. Görsel: NASA

Bu atmosfer kaybının ilginç yan etkilerinden biri de Kızıl Gezegenin, Dünya’nın kutuplarının yakınlarındakilere benzeyen küresel auroralara sahip olması. Gezegenin yüzeyine doğru gelmekte olan parçacıkları durduracak büyük manyetik alanlar olmadığı için, atmosfere ve yüzeye doğru çarpan güneş rüzgarları göz alıcı bir biçimde parlıyor. The Verge‘de yer alan haber göre, MAVEN ekibinde yer alan bilim insanlarından Nick Schneider, bu durumu şöyle yorumluyor: “Mars’ın bahçelerindeki bir koltuğa oturup bu auroraları izleyebilen hiçbir astronotun olmaması çok yazık.”

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...