Fizikte devrim: Yerçekimsel dalgaların varlığı doğrulandı!

Bilim insanları evren anlayışımızda önemli bir değişiklik yaratabilecek; astrofizik alanında son dönemlerin en önemli keşiflerinden birine imza attılar. Lazer İnterferometre Yerçekimi Dalgası Gözlemevi (LIGO) bünyesindeki bir grup araştırmacı tarafından açıklanan keşif, bütün evrende hareket eden nesnelerden kaynaklanan ve uzay-zamanda dalgalanmalar yaratan yerçekimsel dalgaların varlığını doğruluyor.

Daha önce de tespit edildiğine dair birkaç defa duyurular yapılsa da, söz konusu dalgaların doğrudan ölçüldüğüne dair bu en yeni keşfin doğrulanmış olması yüzyılın en önemli bilimsel bulgularından biriyle karşı karşıya olduğumuz anlamına geliyor.

İLGİLİ İÇERİK: Yerçekimsel dalgalar, zamanda yolculuğu olanaklı mı kılıyor?

Bundan 1,3 milyar yıl önce şekillenen iki uzak kara delikten gelen sinyalleri yakalayan LIGO’ya bağlı gözlemevlerinin 14 Eylül 2015’te elde ettiği veriler üzerinde yapılan çalışmalar dev yerçekimsel dalgaların tespit edilmesini sağladı. Kara deliklerin, devasa bir patlama yaratacak biçimde birleşmelerinden önce bir saniyelik zaman diliminde defalarca birbirlerinin etrafında döndüğü ve bu sürecin de dev yerçekimsel dalgalar oluşturduğu fark edildi. Dünya’ya ulaşana kadar etkisini kaybederek iyice zayıflayan bu dalgaların görülebilmesi için elbette son derece gelişmiş bazı araçlara ve ölçümlere ihtiyaç duyuluyor. LIGO’nun yaptığı ve Physical Review Letters’da yayınlanan bu gözlemlerin doğruluğu buradaki bilim insanları tarafından onaylansa da, önümüzdeki aylarda yeni çalışmalarla söz konusu keşfin yeniden doğrulanacağı tahmin ediliyor.

yerçekimsel dalgalar

Ünlü fizikçi Albert Einstein tarafından 1918’de, genel görelilik kuramının bir parçası olarak öngörülen yerçekimsel dalgaların tespit edilmiş olması büyük patlama teorisinin de büyük ölçüde doğrulanması anlamına geliyor. Söz konusu keşif ayrıca kozmosa dair yaptığımız gözlemlerde yepyeni bir bakış açısına dair atılan ilk adım olarak da nitelendirilebilir. Kara delikler ve nötron yıldızları günümüz teleskopları aracılığıyla bile gözlemlenemeyecek kadar karanlık olsalar bile araştırmacılar artık bunların ürettikleri yerçekimsel dalgaları ölçmenin bir yolunu bulabilir. Bu da söz konusu yapıların yerçekimini nasıl manipüle ettiklerine dair yeni bilgiler elde etmemizin yanında, daha önce hayal bile edemeyeceğimiz yeni objeler ve konseptler hakkında keşifler yapmamızı sağlayabilir.

NASA’da astrofizikçi Ira Thorpe’un da belirttiği gibi bu keşfin en önemli olan yanlarından birisi “bunun bize evreni anlamak adına tamamen yeni bir araç veriyor olması”.

İLGİLİ İÇERİK: Gravitonlar nedir? Onları neden göremiyoruz?

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...