Ana akım medyada yer almayan detaylarıyla Cerattepe direnişi

Artvinli Facebook kullanıcısı Mesut Yılmaz, Cerattepe’de kurulması planlanan altın madeni işletmesine karşı gösterilen direnişin neden tam anlamıyla bir yaşam mücadelesi olduğunu bütün ayrıntılarıyla anlattığı yazısında, bu direnişe dair ortaya atılan yalanları ve hukuksuzları da gözler önüne seriyor. Yılmaz’ın Artvin Cerattepe’de olup bitenlere dair gözlemlerini ve deneyimlerini aktardığı notları şöyle:

Sevgili arkadaşlar… Yıllardır süren direnişin son zamanlarda neden alevlendiğini, kabataslak olarak baştan sona kadar anlatmaya çalıştım. Yazılar uzun değil. Sadece okuyun bir şey kaybetmezsiniz, ve Lütfen Paylaşın bilgilendirin…

’Artvin 25 senedir direniyor. Peki neden?’

artvin 2

Artvin Cerattepe direnişi salt doğa refleksi ile, bir halkın ağacına taşına toprağına sahip çıkmasıyla alakalı değil. Bu bile başlı başına makul bir sebepken Cerattepe direnişinin bundan öte bir anlamı var. Artvin halkı tam anlamıyla yaşam savaşı veriyor. Bu bir yaşam savaşı. Şimdi Artvin’i bilmeyenler için öncelikle biraz Artvin’den bahsedelim. Artvin merkez nüfusu 25 bin civarında olan Çoruh vadisinin kenarında kurulmuş dünyanın en güzel yerlerinden biri. Şehir bir dağ üzerine inşa edilmiş. Artvin bu. Koni şeklinde bir dağ düşünün. Artvin bu dağın üstünde konuşlanmış bir şehir, koninin sivri tepesini de Cerattepe olarak düşünün. İşte bu Cerattepe‘de değerli bir maden var: Altın. Ve birileri tam 25 seneden bu yana bu altını buradan söküp almak istiyor. Bu mücadele de tam 25 senedir devam ediyor. Hükümetler değişiyor, şirketler değişiyor ama Artvin’in bu çilesi 25 senedir bitmiyor. Artvin 25 senedir direniyor. Peki neden?

artvin maden

Az önce sizlere koni benzetmesiyle Artvin’in şeklinden ve Cerattepe’nin yerinden bahsetmiştim. Resimde de görebilirsiniz… Cerattepe‘de siyanür ile altın çıkartmak demek öncelikle Artvin’in tam üstünde bulunan ormanlık alanın yerle bir edilmesi demek. Buradan ormanı çıkartırsan aşağıda yaşayan Artvin halkını öldürürsün demek. Bunun başka bir yolu yok. Ya orman orada kalacak ve alt kesimlerdeki halk şimdiki gibi yaşamaya devam edecek ya da ormanı oradan kaldıracaksın ve halkı tehlikeye bırakacaksın. Dünyanın en güzel ormanlarından, dünyanın en kendi has yerlerinden bir tanesini mahvedeceksin, bunun etkileri olacak. Orman öldü mü su ölüyor, su öldü mü insan ölüyor, hayvan ölüyor…

Şehir yamaç; bu yüzden heyelan tehlikesi oluyor. Tepede bugün kar ve yağmuru tutan orman ortadan kalktı mı bu kar ve yağmur suyu önüne çamurunu alıp nereye doğru akacak? Bu işin birinci kısmı.

’Madeni oraya koyduğun an Artvin bitecek’

İşin ikinci kısmı daha pis. Artvin yaşamını, suyunu, havasını buradan sağlıyor. Sen bu suyun, havanın içine siyanür basmak istiyorsun. Şu anki teknoloji ile bunu temiz şekilde yapma imkânın yok. Nokta. Burada altın çıkarttığın anda kullandığın zehri Artvin soluyacak, Artvin içecek; benim annem benim ablam benim yeğenlerim benim halalarım bu suyu içecek. Biz bu filmi daha önce Murgul’da gördük… Biz bu ölümü daha önce yaşadık. Bir daha bu ölümün bize dayatılmasına izin vermeyeceğiz. İşte Cerattepe direnişi bu. Artvin sadece ağacı doğası için direnmiyor. Artvin CANI için direniyor. Bilen bilir, dünyanın belki de en yiğit en mert dürüst insanlarıdır Artvinliler. Bu mert insanlar çocuklarının geleceği için direniyor, kanser olmamak için direniyor. Yokluk içinde de olsa güzel memleketlerinde yaşamak için, ölmemek için direniyor. O madeni oraya koyduğun an Artvin bitecek, Artvin ölecek. İnsanlar ölecek. İnsanlar ölmemek için tam 25 senedir direniyor ve direnmeye de devam edecek, çünkü başka çare yok; bu bir yaşam savaşı…

Eşsiz bir doğaya sahip Artvin, merkez bölgesinde bulunan Cerattepe ve aynı bölgede bulunan Genya Dağı ile, dünyanın 100 doğal ormanından birini barındırıyor.

artvin 4

1995’te ilk olarak Cominco şirketi, daha doğrusu ilk önca MTA, Cerattepe’de arama yapıyor. Bir altın madeni cevheri buluyor MTA ama Artvin bunun hemen üstünde diyorlar. Kazı için yapılacak patlatmalar sonucunda çok heyelanlı ve eğimli yapıya sahip şehir tehlikeye girebilir. Şehrin suları da buradan geliyor. Bunu MTA söylüyor. Raporlar var. “Burada madencilik olmaz” deyip kapatıyorlar dosyayı.

Aslında 1993-94’te ilk sondajlar yapılmış, inekler durup dururken ölmüş, kimse bundan ders çıkarmamış. Sondaj sırasında asit ve birtakım kimyasallar kullandıkları için olmuş bunlar. İnceleme için zehirlenmiş ineklerin Erzurum’a yollanan etleri de kaybolmuş.

Bölgede faaliyette bulunan maden, 2008 yılında kapatıldı. Sebebi ise, bölgenin madenciliğe elverişli olmamasıydı. Ancak başka sebepler de var; Artvin’in su kaynaklarının önemli bir kısmı o bölgede. Maden ocağı faaliyet gösterdiği taktirde, heyelan riski var.

2012’de Artvin’de madencilik için ‘adrese teslim’ ruhsat ihalesi yapıldı. Artvin Arhavili Nuri Özaltın’ın Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Özaltın A.Ş. 2012 yılında bölgede maden arama çalışması yapmak için ruhsat aldı. Ancak ihalede ilginç de bir nokta vardı, Özaltın A.Ş. ihaledeki taahhütü yerine getiremezse, ikinci firma kamuoyunda zaman zaman bahsedilen Cengiz İnşaat‘tı. İki firma, farklı işlerde ortak çalışmalar yürütüyordu.

İhaleye bu iki firma katıldı, zira şartnamede belirtilen detaylar diğer firmaların bu ihaleye girmesine olanak bile tanımıyordu. Bu durum da kamuoyunda çok tepki çekti!

Kafkas ekosisteminin Türkiye’deki tek uzantısı

Cerattepe bölgesi dünyanın 100 doğal ormanından biri olarak biliniyor ve Hatila Milli Parkı içinde yer alıyor.

Artvin’in maden ruhsatı verilen bölgesi, flora ve fauna açısından eşsiz bir zenginliğe sahip, birçok endemik tür barındıran, Kafkas ekosisteminin Türkiye’deki tek uzantısı ve doğal yaşlı ormanların son yaşam alanı. Türkiye’deki en önemli yırtıcı kuşların göç yolu bu alandan geçiyor. Yırtıcı kuşlar Genya Dağı ve Kafkasör-Cerattepe’de konaklayıp yollarına devam ediyorlar.

artvin 6

Bu bölgedeki ormanlar dünyanın en yaşlı ve en zengin bitki örtüsüne sahip 25 eşsiz noktasından biri olarak gösteriliyor. Hâl böyle olunca, 2013 yılında bu ‘doğa katliamı’na karşı insanlar sesini yükseltti: Altınsız olur, Artvinsiz olmaz!

Artvin’e yapılacak bir maden tesisinin olası riskleri konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesinin ardından, Rize İdare Mahkemesi 2013 yılında maden ruhsatını iptal kararı verdi!

Ve bir genelgeyle, Mahkeme’nin iptal kararı yok sayılarak Cengiz İnşaat’a maden için onay verildi. Cerattepe’de maden arama tesisi için harekete geçen kamyonetler, iş makineleri karşılarında kaderine terk edilmiş milyonlarca ağacı değil, doğasına sahip çıkan Artvinlileri buldu!

2015 yılında iptal edilen ÇED raporunu düzenleyerek; Orman Müdürlüğü, Valilik, Bakanlık ve bazı partilerin ‘sessiz desteğini’ alan firma son koz olarak askeri de devreye sokmaya kalktıysa da başarılı olamadı. İş makinelerine yol vermeyen yaklaşık 2000 kişi, günlerce nöbette bekledi. 29 Haziran 2015’te, bölgeye jandarma birlikleri sevk edildi. İnsanlar askerle karşı karşıya getirilmek istendi, ancak yine de geçit verilmedi.

“Ormandayız ama bize ayı da, kurt da, çakal da, böcek de saldırmıyor. Ağaçlara ormancılar saldırıyor. Ormanı ormancılardan korumak için buradayız.”

’Başkası değil orada yaşayan halk…’

artvin 5

Bazı medya ajanslarında bu resim kullanılarak ağacı korumak isteyenler ağaç keserek yol kapadı dese de ağacın eski bir kesim olduğu ve Orman Bölge Ekipleri tarafından kesildiği hepimizce biliniyor. Madencilerin kestği ağaç ile Artvinller yolu kapadı, direniş için kulübe kuruldu, horonlar başladı, direniş yeniden alevlendi ve 29 Haziran itibarıyla nöbetler tutulmaya başlandı.

25 yıllık direnişte; nöbetlerinin 240. gününde 15 Şubat 2016 akşamı Cerattepe’ye müdahale olacağı haberi alınıyor ve şehrin hemen üstünde Atmaca mevkiinde yol araçlar ile kapatılıyor… Kadın-erkek, genç-yaşlı bütün Artvin halkı yollara düştü. Cerattepe’yi savunuyor.

16 şubat sabahı Artvin, Erzurum, Rize, Trabzon, Giresun, Gümüşhane olmak üzere 6 ilden polis ve jandarmalar zırhlı kuvvetler ile Cengiz İnşaat’ın konvoyu önünde yolu açmak için eskortluk etti…

Günün sabahında tüm Artvin esnafı kepenk kapatarak direnişe desteğe çıkarken dolmuşlar, servisler ve şehirlerarası otobüsler kontak kapatarak yol kapama eylemine destek verdiler. Artvin’de hayat durdu… Devam eden tek şey eğitimdi. Çünkü tüm çabalar gelecek nesiller ve çocuklar içindi.

Önce hastaneye hazır olun talimatı verildi. Araçlarını yoldan kaldırmayıp yolu açmayan Artvinlilere biber gazlı müddahale başladı. Amaç insanları dağıtarak çekicilerle yolu açmak… Gazdan orman içinde bayılanlara, gözlerden akan yaşlara ve alınamayan nefeslere rağmen yılmadı Artvinliler ve direnmeye devam ettiler… Akşam yaklaştıkça şarkılarla, türkülerle, horonlarla nöbet devam etti.

cerattepe

17 Şubat sabahı polis ve jandarmanın yoğun gaz kullanımı ile direnenler dağıtıldı ve araçlar çekiciler ile kenara alınarak Cengiz İnşaat’ın konvoyuna yol açılmaya başladı. Halk eylemine devam etmek için Valilik önüne inerken, konvoyu yolun ilerisinde 22 tonluk paletli iş makinası bekliyordu. Makinanın çalışması için gerekli birkaç parça söküldüğü için çalıştırılıp kenara alınamadı. Mevcuttaki vinçler de makinayı kaldıracak kapasitede değildi. Gerekli parçalar temin edilmeye çalışıldı fakat şehirde yolu kapatan Artvinliler bu parçaların makinaya ulaşmasını engelledi. Makinanın palet kilitleri çözülerek Cengiz İnşaat’a ait makinalar tarafından yol kenaına itildi. Ve konvoy Cerattepe’ye ilerlemeye devam etti.

Direniş ve eylemlerine vallik önünde devam eden Artvinliler Vali’ye ulaşmak isterken kepenkler ve kontaklar bugünde kapalı idi. MHP Artvin Milletvekli Adayı Muhammet Altundal ve AKP’li Artvin Belediye Başkanı Mehmet Kocatepe, direnişin başından beri Artvinlilerin yanında olan CHP Artvin Milletvekli Uğur Bayraktutan ile birlikte halkın arkasında, madenin karşısında olduğunu açıkladı ve sakin olunması için konuşmalar yapıldı, Vali ile görüşüldü.

Bu resim Artvin Cerattepe’deki direnişin siyasetle alakası olmadığını, tamamen yaşam alanını savunma mücadelesi olduğunu bile anlatmaya yetiyor. Tabii anlayana…

Ankara’nın göbeğinde TSK nın kalbine bomba konulduğu sırada, TSK Artvin de doğasını , yaşam alanını savunan silahsız Artvinliler için hazırlandırılıyordu..

Artvinliler Ayakta… Artvinliler sokakta… Başkası değil orada yaşayan halk… 7’den 70’e kadınıyla çocuğuyla tek nefes tek yürek olmuş, Ankara’dan AKP Milletvekili İsrafil Kışla, İl Başkanı Erkan Balta, Artvin Belediye Başkanı Mehmet Kocatepe’nin bakanlıkları ikna etme çalışmalarından gelecek haberi bekledi. Ankara’dan gelen olumsuz yanıtlar sonucunda öfkesini o saatlerde gerçekleşen Ankara’daki hain saldırı nedeniyle içine gömdü ve yine oturma eylemine başladı.

Gün 18 Şubat’ı gösterirken yaşam alanı mücadelesini, gelecek için direnişini algı yönetimi yapmak isteyen merdiven altı matbaa kalitesizliğinde haberi ile yandaşlığını ve yalancılığını alenen sergileyen haberlere Artvinliler büyük şok ile uyandı… Artvin halkının orada olmadığını, İstanbul’dan Ankara’dan Diyarbakır’dan Adana’dan insanların geldiğini; Artvinle ilgisi olmayan insanların kente taşındığını, paralelinden tut da PKK’sına kadar yakıştırılmadığı şey kalmamıştı Artvinlilerin… RTÜK ve ismini anmak istemediğim yayın kuruluşlarının telefonları kilitlendi şikayetlerden. Daha birkaç ay önce dünya çapında en sakin şehir seçilen ili, daha birkaç gün önce Türkiye’nin en güvenilir seçilen ili, eğitimin kültürün başkentine yapılan yakıştırmalar maden belasından daha çok acıtmıştı canımızı.

Aynı günün akşamında 5 binin üzerinde kişinin katılımı ile Artvin tarihinin en büyük basın açıklaması gerçekleşti. Tepkiler gitgide büyümeye başlıyor… Artvinliler bunun henüz direnişin başlangıcı olduğunu söylüyor ve o şirket oradan tamamen gitmedikçe sonuna kadar direnecekler… Sonuna kadar direneceğiz…

artvin cerattepe

Gelgelelim işin 2. boyutuna…

7 maddede Cerattepe yalanları

1) 3 gün öncesine kadar altın madeni olan maden birdenbire bakır madeni oluverdi. Neden mi? Siyanür kullanmadan altın çıkarmak mümkün değil. Bu yüzden 25 yıllık altın madeni birden oldu bakır.

2) Kapalı ocak yeraltı işletmeciliği ile çıkarılması planlanıyormuş. Bakın bu Cengiz İnşaat’ın açıklaması. Öyle planlıyoruz diyor. Öyle yapacağız demiyor. Ki zaten 17 milyon ton rezerv bu ortamala bir hesapla. 2 ton = 1 metreküp olsa 8,5 milyon metreküp… (Deriner Barajı Türkiye’nin en büyük beton barajı ve tüm inşaatta toplam 3 milyon metreküp beton kullanıldı.) Hesabı siz yapın. O kadar rezerv galeriden nasıl çıkacak? Çıkardın hadi yeraltındaki o boşluk öylece nasıl duracak üstündeki ağır yükü nasıl taşıyacak?

3) Çıkarılan bakırda zenginleştirme için siyanür kullanmayacaklarmış. Doğru bakırda kullanılmayabilir. Altında kullanmayacağız demiyor ki.

4) Ağaç kesimi yapmayacaklar ama heyelana neden olabilecek toprak meydana çıkacak ve bunu 5 metreye kadar sıyıracaklarMIŞ… İkilemin farkındasınız. Kelime oyunlarının da. Ağacı kesmezsen zaten heyelana sebep yok! Sayısal bakacak olursak da 77 bin metrekarelik alandan 5 metre toprak alsan 385 bin metreküp toprak. Bu toprağı nerede depolayacaksınız? Artvin’de öyle bir alan var da biz mi bilmiyoruz? O depoladığınız yerden o toprak kayıp gitmeyecek mi, fazla yükten heyelan oluşturmayacak mı?

5) Hadi depoladın ve 12 yıl bir şey olmadı o toprağa (ki 38500 kamyon toprak taşınması demek bu sadece götürme işleminde, depolayacak geri getirecek o sırada madeni de çıkaracak; ve 12 yıl süre), 3 katı ağaç diksen bile o ağaçlar kaç yıla kök salıp o toprağı tutacak?

6) Resimde gördüğümüz teleferik hattı uzunluğu tahminimce 7-8 km var. Bakır madeni çevreyi tahrip etmeyecek, peki teleferik hattının kurulumu? O teleferik hattının geçeceği bölgedeki ağaçlar? Yüksek gerilim hatlarından biliyoruz hepimiz…

7) 227 kişiyi nasıl hesapladınız bilmiyorum ama hangi Artvinli gelip orda çalışacak da; onları iş vaadiyle kandırmaya çalıştığınızı sanıyorsunuz?

8) Sosyal medyada konu hakkında bilmeden yorum yapan birkaç kişi gördüm. “Ülke ekonomisine katkı şehir ekonomisine katkı var, niye eylem yapıyorsunuz” diye. Burası maden işletmesi. Yani madeni ”Milletin a… koyacağız” diyen Mehmet Cengiz işletecek. Ülke ekonomisine katkısı %2. Cengiz’e %98, Türkiye’ye %2… Hangi ülke? Hangi katkı?

En başından beri gerek mecliste geren tüm yayın kuruluşlarında sesimize ses olan, direnişimizde her an yanımızda olan has milletvekilimiz Uğur Bayraktutan’a, bizleri yalnız bırakmayan adayımız Muhammet Altundal’a, desteğinden dolayı Belediye Başkanımız Mehmet Kocatepe’ye, bizlere öncülük eden Yeşil Artvin Derneği başkanımız Nur Neşe Karahan ablamıza ve tüm dernek üyelerimize, bütün Artvinlilere, esnafına, şöförüne, çocuğuna, kadınına, dedemize, ninemize herkese teşekkürü borç biliriz… Sen de Sesimize kulak ver… Yandaşa kanma… Doğayı sev… Doğayı koru…

Doğanın Talanına, madenci yalanına, Artvin’in düşmanına DUR DE!

Yazar:

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...