Çin, dünyanın en büyük radyo teleskobunu inşa ediyor

Yeryüzündeki en büyük radyo teleskobu inşa eden Çin’in bu devasa yapısı 9 bin kişinin yaşadıkları yeri terk etmesine neden oldu. En önemli amaçlarından biri uzayda zeki bir yaşamın izini bulmak olan söz konusu teleskobun ülkedeki 9 bin kişiyi bir anlamda yerinden etmiş olması da bu anlamda tuhaf bir ironinin gerçekleşmesini sağladı. Çin hükümetinin, dev teleskop yüzünden başka bir bölgeye taşınmak zorunda kalan mağdurlara ödediği ücret ise 12 bin yuan (yaklaşık 5300 lira) olarak açıklandı. Söz konusu rakam Çin’de ortalama bir yıllık gelirin yarısından daha az.

Söz konusu teleskop elbette doğrudan Çin halkının kamu yararı adına açıkça bir fayda sağlamayacak olsa da, bu teleskoptan elde edilecek veriler ve üzerinde yapılan çalışmaların bütün bir insanoğlunun evreni tamamen yeni bir bakış açısıyla gözlemeyebilmesinin yolunu açacak. Bu bağlamda bu devasa yapı Çin’in yoğun trafik problemlerini ve benzeri toplumsal sorunlarının üstesinden gelmede yardımcı olmasa da yine de dolaylı olarak bütün insanlara bir katkı sağlayacağını düşünebiliriz. Elbette bunun yerinden olan ve karşılığında yetersiz bir maddi destek alan bölge halkı tarafından anlayışla karşılanmasını beklemek ise yine de o kadar gerçekçi değil.

1640 feet (yaklaşık 500 metre) genişliğindeki, FAST (Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) adlı bu dev teleskop, Porto Riko’da bulunan ve benzer bir biçime ve mekanizmaya sahip olan şimdiye kadarki en büyük radyo teleskobun neredeyse iki katı büyüklüğünde olacak. FAST’ın üzerinde yer alan 460 bin adet reflektif ayna, 30 tonluk anten üzerinden evrenden aldığı radyo sinyallerini yansıtacak. Söz konusu teleskobun bu muazzam büyüklüğünün; evrende gerçekten yalnız olup olmadığımız gizeminin de dahil olduğu bazı galaktik sırları açığa çıkarmada yardımcı olması bekleniyor. 184 milyon dolarlık bir bütçeyle gerçekleştirilen ve inşasına beş yıldır devam edilen projenin Eylül ayında kullanılmaya başlanacağı tahmin ediliyor.

Fotoğraf: Imaginechina/REX/Shutterstock

Fotoğraf: Imaginechina/REX/Shutterstock

Bu devasa bütçe karşısında yerinden edilen 9 bin kişiye verilen maddi yardımı yeniden göz önünde bulundurduğumuzda dikkat çekici bir tutarsızlık olduğu yeniden fark ediliyor. Diğer yandan, Çin bu tarz yerinden etmeleri daha önce de benzer amaçlarla uygulamak durumunda kaldı. 2010 yılında, ülkenin Hubei eyaletinde bulunan Üç Boğaz Barajı’nın yapımı için 300 bin kişi ikamet ettikleri yeri bırakmak zorunda kaldı. Yüksek nüfusuyla da bilinen ülkede 1970’li yıllardan beri 40 milyon Çinlinin çeşitli kamu projeleri ve altyapı girişimleri kapsamında yerinden edildiği belirtiliyor.

Diğer yandan, FAST teleskobunun daha önceki projelerden oldukça farklı olduğu da kesin. Tarihteki en iddialı uzay araştırmaları teleskoplarından biri olan bu radyo teleskop yalnızca uzaylı avı yapmaktan çok daha fazlasını yerine getirecek. Geçtğimiz yıl South China Morning Post’a konuyla ilgili bir açıklama yapan Çinli astronom Shi Zhicheng, söz konusu teleskobun 1000 ışık yılından daha uzaktaki yerlerden, şimdiye dek duyulması mümkün olmayan radyo iletimlerini elde edebileceğini açıkladı.

FAST’ın pulsarlar, yerçekimsel dalgalara dair sahip olduğumuz verileri ciddi oranda arttırması ve gelecekteki uzay görevleri için de büyük yardımlar sağlaması bekleniyor.

Fotoğraf: AFP/Getty Images

Fotoğraf: AFP/Getty Images

Written by

Disiplinler ve kültürlerarası bir içerik deneyimi; en güncel felsefe, sanat, müzik, sinema, edebiyat, bilim ve teknoloji haberleri...