Felsefe öğrencilerinin mutlaka izlemesi gereken 45 film

Düşünce tarihine ilgi duyanların kaçırmaması gereken; temel felsefi sorunları ele alan 45 filmden oluşan özel bir seçki…

“Felsefi film” ifadesini duyduğunuzda aklınıza hangi filmler geliyor? Örneğin The Matrix, “Ben kimim? Gerçeklik nedir? Yaşantımın bir simülasyondan farkı var mı?” gibi zamandan münezzeh sorulara Platon’dan, Descartes’tan referanslarla yanıtlar arayan ölümsüz bir film. Fakat The Matrix, temel felsefî kavramlar üzerine eğilen filmlerden yalnızca biri.

Matt Whitlock, Mubi için yazdığı makalesinde felsefe meraklıları için önemli bir yol haritası çıkarmış ve tam 45 filmi listelemiş. The Matrix gibi filmlerle birlikte The Truman Show, Eternal Sunshine of the Spotless Mind, I Heart Huckabees, Being John Malkovich gibi derinlikli filmler de yer alıyor. Listede aynı zamanda klasiklere de yer verilmiş; örneğin Akiro Kurosawa’nın Rashomon’u, Ingmar Bergman’ın Yedinci Mühür’ü yazarın “ünlü düşünce deneyleri veya hâlen tartışılan felsefî problemler üzerine” ismini verdiği alt kategoride bulunuyor.

İLGİLİ İÇERİK: Abbas Kiyarüstemi sinemasına ‘yakın plan’

Yazar bu ayrıntılı listede yalnızca kurmaca filmlere yer vermemiş. Bir düşünürün başrolde oynadığı belgesel filmler için de ayrı bir kategori var. Sloven filozof Slavoj Žižek yer aldığı 2005 yapımı Žižek! ve 2006 yapımı Bir Sapığın İdeoloji Rehberi isimli filmlerle listede boy gösteren bir isim. Felsefeyi akademiden çıkarıp yeniden sokağa indirmeyi vurgulayan; Judith Butler, Michael Hardt, Peter Singer gibi yaşayan önemli filozofların söyleşilerinden oluşan The Examined Life filmi de bu kategoride yer alan başka bir film. Ayrıca Rosselini’nin 1958 yapımı Socrates’i, Derek Jarman’ın Wittgenstein’ı gibi, bir filozofun karakter olarak canlandırıldığı filmler için de ayrı bir kategori mevcut.

 Astra Taylor’un yönetmenliğini üstlendiği 2005 yapımı Žižek! isimli filmden bir bölüm. 

“Sizi derin çılgın düşüncelere boğacak ya da genel konuları varlıksal bükümlere uğratacak filmlerden söz etmiyorum. Yalnızca temel felsefî problemlerin ya da düşünce deneylerinin cisimleştiği filmleri listelemek istiyorum.” diyen yazarın 2010 yılında yazdığı bu makale, felsefe ve sinema arasındaki ilişkiyi merak eden ve her iki disiplini de kaynaştırarak okumak isteyenler için kullanışlı bir başlangıç noktası gibi gözüküyor. Listedeki ilk on filmi şöyle sıralayalım:

Zizek! (2005)
Examined Life (2008)
Derrida (2002)
The Ister (2004)
The Pervert’s Guide To Cinema (2009)
Being In The World (2010)
Bill And Ted’s Excellent Adventure (2001)
When Nietzsche Wept (2007)
The Last Days Of Immanuel Kant (1994)
The Alchemist Of Happiness (2004)

Tüm listeye bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Yazar:

Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde felsefe lisansını sürdürüyor. Müzik ve sinemayla ilgileniyor.