Üç güneşe sahip bir gezegen keşfedildi!

Birçok araştırmacının şimdiye kadar imkansız olduğunu düşündükleri bir keşif yapıldı. Bu gezegenin tam üç güneşi var!

Star Wars izleyenler ikili yıldız sistemi içinde bulunan Tatooine gezegenini bilirler. Gezegenin iki güneşi vardı: Tatoo I ve Tatoo II. Dünya’dan yaklaşık 340 ışık yılı uzaklığındaki Centaurus (The Centaur) Takımyıldızı’nda keşfedilen gezegenin ise tam 3 tane güneşi var.

Arizona Üniversitesi‘nde çalışan gökbilimciler HD 131399Ab olarak etiketlenen gezegenin keşfiyle ilgili makaleyi 7 Temmuz’da Science dergisinde yayınladı.

üç güneş

HD 131399Ab ve üç güneşinin yörüngeleri. Görsel: ESO

Yaklaşık olarak 16 milyon yaşında olduğu düşünülen HD 131399Ab isimli gezegen şu ana kadar keşfedilen en genç exoplanet’lerden (Güneş Sistemi’nin dışındaki gezegen) biri. Sıcaklığı 580 C ve kendi Güneş Sistemi‘miz ile karşılaştırmamız gerekirse ağırlığı tahmini olarak dört Jüpiter kütlesi kadar. HD 131399Ab aynı zamanda gözlemlenen en düşük kütleli ve en soğuk exoplanet’lerden biri.

Görsel: ESO/K. Wagner et al.

Görsel: ESO/K. Wagner et al.

Gezegenin keşfi SPHERE (Spectro-Polarimetric High-Contrast Exoplanet Research Instrument) yardımıyla yapıldı. SPHERE, Avrupa Güney Gözlemevi tarafından kontrol edilen Kuzey Şili’de Atacama Çölü’nde bulunan 2635 metre yüksekliğindeki Cerro Paranal dağına yerleştirilen Çok Büyük Teleskop üzerinde (Very Large Telescope) kuruldu.

Sistemin merkezinde bulunan en parlak yıldız HD131399A, Güneş’ten %80 kat fazla kütleye sahip. Geriye kalan iki yıldız B ve C ile 300 AU (1 AU = yaklaşık olarak Dünya ile Güneş arasındaki mesafe) uzaklığında yörüngede. Bu sırada, aralarında 10 AU kadar mesafe bulunan (yaklaşık olarak Güneş ve Satürn arasındaki mesafe) B ve C ise kendi etraflarında dönüyorlar.

Gözlemlere göre; HD131399Ab gezegeni yaklaşık 80 AU (1 astronomik birim yaklaşık olarak Dünya ile Güneş arasındaki mesafeye eşit) yarıçapla A yıldızının etrafında dolaşıyor ve gezegeni A yıldızı ve B/C yıldız çifti arasındaki mesafenin 1/3’ü kadar bir mesafeye getiriyor. Gökbilimciler, yörüngeyle ilgili senaryoların netleşmesi için uzun vadede gözlem gerektiğini söylüyorlar.

Arizona Üniversitesi’nden astrofizikçi Dr. Daniel Apai bu durumu “Keşfedilen gezegen sistemdeki en büyük kütleli gezegenden daha fazla uzak olsaydı, sistemin dışında atılırdı. Bilgisayar simülasyonlarımız bu tür yörüngelerin kararlı olabileceklerini gösteriyor, fakat eğer küçük bir değişiklik yaparsanız kısa sürede kararsız olabiliyor,” şeklinde yorumluyor.

Araştırmada yer alan bir diğer gökbilimci Kevin Wagner ise Güneş Sistemi dışındaki çeşitliliğin tahmin edilenin de çok ötesinde olduğunu belirtiyor.

Exoplanet nedir?

Exoplanet; “Öte Gezegen” de diyebileceğimiz, Güneş Sistemi’nin dışında, başka bir yıldızın yörüngesinde bulunan gezegenlere verilen ad. Şu ana kadar kaydedilmiş 3302 adet exoplanet bulunuyor. Exoplanet’lerle ilgili keşifleri takip etmek isterseniz NASA’nın “NASA’s Eyes” programını indirebilir, yıldızlararası keşfe çıkabilirsiniz.

üç güneş 4