Guernica hakkında 15 şaşırtıcı gerçek

Picasso’nun İspanya İç Savaşı’ndaki büyük trajediyi anlatan 1937 tarihli başyapıtlarından Guernica hakkında 15 ilginç gerçek…

Herkes İspanyol ressam ve heykeltıraş Pablo Picasso’nun 1937 yılında çizdiği Guernica isimli tabloyu en azından bir kez görmüştür. Gelin, bu saygıdeğer savaş karşıtı eserin yaratılma sürecine yakından bakalım.

1) Guernica sipariş üzerine üretilmiş bir eserdir.

1937 Dünya Fuarı’na katılacak olan İspanya demokratik devleti, organizatörlerden fuarda sergilenmek üzere Franco’nun gaddarlığını temsil edecek bir duvar resmi istemişlerdi. Elbette organizatörler, bu sipariş için 1910’lu yıllarda ünlü kübist ressam Pablo Picasso’ya başvurdular.

2) Picasso otuz yıldır İspanya’da yaşamıyordu.

Picasso, İspanya’dan 1904 yılında ayrılmış ve Fransa’ya yerleşmişti. Ve bir daha anavatanına dönmedi.

3) Resim, Franco liderliğindeki ordunun Guernica şehrini bombalamasının bir temsiliydi.

Picasso’nun Guernica tablosu, 26 Nisan 1937 tarihinde Franco kuvvetlerinin Bask Bölgesi’nin Guernica şehrine yaptığı bombardımanın zalimliğini simgeliyordu. Franco ve Alman müttefiklerin milliyetçiliğine karşı duran Cumhuriyetçilerin sığınaklarından biri olan şehrin bombalanması, 200 ile 1000 kişinin ölmesine ya da yaralanmasına yol açmıştı.

4) Picasso ilhamını The Times gazetesinde yayımlanan bir haberden aldı.

Picasso bombardımana birinci elden tanık olmasa da, Güney Afrika asıllı İngiliz gazeteci George Steer’in The Times gazetesinde yayımladığı “Guernica’nın trajedisi: Şehir hava bombardımanında yerle bir oldu” başlıklı haberden oldukça etkilendi ve bu haber onun ilham kaynağı oldu.

guernica

Fotoğraf: Getty Images

5) Ressam eserine sergilenmesine üç hafta kala başladı.

Steer’in yaptığı haberden çok etkilenen Pablo Picasso, tüm planlarını kendisini Guernica tablosuna adamak için iptal etse de esere sergi tarihinden üç hafta önce başlayabildi. Eser, fuarın başlangıcından iki hafta sonra tamamlanabildi.

6) Picasso aynı dönemlerde Franco karşıtı bir resim serisi daha yayınladı

Guernica’nın gecikmesine sebep olan faktörlerden biri de Picasso’nun “The Dream and Lie of Franco” ismini verdiği, gravür ve akuatint eserlerden oluşan bir resim serisi daha yayınlamasıydı. Guernica tablosu fuarda sergilenmeye başladığı sıralarda Picasso bu yeni serisini de duyurdu.

7) Guernica’nın taslakları, bitmiş hâlinden farklı şekiller de içeriyordu.

Hayâl edilmesi ve tamamlanması arasında gelişen Guernica’nın ilk taslaklarında baskıya direnmenin evrensel bir sembolü olan yükselen bir yumruk imgesi de bulunuyordu. Ressam bu sembolü önce boş bir ele, sonrasında bir buğday başağını dönüştürdü; en sonunda da resimden çıkarttı.

Guernica

Fotoğraf: Getty Images

8) Guernica ilk taslaklarında farklı renkler de içeriyordu.

Sanat tarihinin en bilindik gri tonları kullanılarak oluşturulmuş resimlerinden olan Guernica’nın ilk taslaklarında ağlayan bir kadının gözünden akan kırmızı renkli bir gözyaşı gibi renkli imgeler de bulunuyordu.

9) Picasso resmin sembolizmi üzerine konuşmayı reddetti.

Akademisyenler ve eleştirmenler Guernica’nın içerdiği at, boğa gibi figürlerin anlamlarını ressama sorsalar da, Picasso konu ile ilgili şunları söylüyordu: “Boğa, boğadır ve at, attır. Resimlerimdeki belirli şeylere belirli anlamlar yüklemeniz doğru olabilir, fakat bu anlamı yüklemek benim fikrim değildir. Ulaşabileceğiniz sonuçlar, kurabileceğiniz bağlantılar bende içgüdüsel ve bilinçsiz bir biçimde bulunuyor. Yalnızca resim yapmak için resim yapıyorum. Nesneler nasılsa, onları öyle resmediyorum.”

İLGİLİ İÇERİK: Gustav Klimt’in kadınları bir araya geliyor!

10) Resimle ilgili ilk yorumlar pek olumlu değildi.

Guernica bugün Picasso’nun öncü başarılarından sayılsa da ilk zamanlarda çeşitli eleştirmenler ve sanatçılar, esere olumsuz eleştiriler yapmışlardı. Amerikalı eleştirmen Clement Greenberg tabloyu çok düzensiz ve sıkıştırılmış bulduğunu söylerken, Fransız komünist ressam Edouard Pignon resmin işçi sınıfıyla yeterli düzeyde empati kuramadığını belirtmişti. Yine Fransız felsefeci Paul Nizan eserin burjuvazi mentalitesiyle üretilmesi, Amerikalı soyut ressam Walter Darby Bannard ise mantığa aykırı olması yönleriyle eleştirmişti.

11) Nazi Almanyası fuar süresince esere karşı bir tavır almıştı.

Hitler’in modern sanata karşı takındığı olumsuz tavır ve Guernica’nın üzerindeki antifaşist mesajlar sebebiyle, Nazi Almanyası fuar rehberinde eser için “4 yaşındaki bir çocuğun çizebileceği karmakarışık bir resim” ifadelerini kullanmıştı.

12) Almanya, yıllar sonra tabloyu bir ordu kampanyasında kullanmıştı.

Tablonun doğasını ve savaş karşıtı duruşunu yanlış anladıkları apaçık olan Alman ordusu, 1990 yılında orduyu tanıtan bir reklamda “Düşmanca imajlar savaşın babalarıdır.” sloganı ile Guernica’yı kullanmıştı.

13) “Bu resmi siz mi yaptınız?”

Resim sergilenirken “Bu resmi siz mi yaptınız?” diye soran bir Alman askerine, Picasso tarafından verilen “Hayır, siz yaptınız.” cevabı bir anekdot olarak anlatılmaktadır.

guernica

Fotoğraf: 98bowery

14) Eser, 1974 yılında sprey boya kullanılarak tahrip edilmişti.

New York Modern Sanat Müzesi’nde sergilendiği yıllarda, tablonun üstüne Tony Shafrazi tarafından “KILL ALL LIES” kelimeleri yazılmıştı. Müze güvenliği tarafından yakalanan Shafrazi, “Küratörü arayın, ben bir sanatçıyım,” demişti.

15) Colin Powell’in yaptığı bir konuşma esnasında Guernica reprodüksiyonu gizlenmiştir.

Irak Savaşı sırasında, Güvenlik Konseyi girişinde bir reprodüksiyonu bulunan tablo, Güvenlik Sekreteri Colin Powell’in televizyon konuşması süresince mavi bir perde ile gizlenmiştir.

Yazar:

Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde felsefe lisansını sürdürüyor. Müzik ve sinemayla ilgileniyor.